Chào mừng quý vị đến với website của Nguyễn Ngọc Phương

Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tài liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu chưa đăng ký, hãy nhấn vào chữ ĐK thành viên ở phía bên trái, hoặc xem phim hướng dẫn tại đây
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay phía bên trái.
Gốc > Bài viết > Chia sẻ kinh nghiệm >

Lễ hội chọi trâu xã Hải Lựu (16-17 thángGiênghằngnăm)Phàn I (tiep theo)

kháng chiến chống Pháp và chống Đế quốc Mỹ cứu nước. Hải Lựu đã gửi ra tiền tuyến hàng trăm ngàn tấn lương thực và thực phẩm, tiễn đưa hàng trăm thanh niên ưu tú lên đường làm nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ tổ quốc. Trong số đó có nhiều người chiến đấu anh dũng hi sinh, họ đã bỏ cả thân mình nơi chiến trường vĩnh viễn không bao giờ trở về. Trong đó có anh hùng liệt sĩ phi công Hà Văn Chúc, đã đem lại niềm vinh dự, tự hào cho Hải Lựu, có những người con tiêu biểu làm rạng rỡ quê hương.Bước vào thời kỳ xây dựng CNXH và công cuộc đổi mới đất nước, Hải Lựu phải đương đầu với biết bao khó khăn, thử thách mới như cơ sở vật chất, nhất là cơ sở hạ tầng ở một xã miền núi còn nhiều khó khăn, chưa đáp ứng yêu cầu của thời kỳ phát triển mới. Hơn nữa dưới tác động mặt trái của cơ chế thị trường trong đời sống xã hội làm ảnh hưởng đến tâm tư tình cảm, thuần phong mỹ tục ở địa phương. Song dưới ánh sáng nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII. Đẩy mạnh CNH-    HĐH  nông nghiệp nông thôn; Hải Lựu đã tập trung đẩy mạnh phát triển kinh tế, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế cây trồng vật nuôi, phát triển các ngành nghề, thương mại và dịch vụ nên Hải Lựu đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Kinh tế phát triển, cơ sở hạ tầng được đầu tư xây dựng, đường xá mở rộng thuận tiện, trường cao tầng kiên cố, trụ sở khang trang. Đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân được cải thiện. Mức hưởng thụ văn hóa và nhu cầu thông tin của nhân dân ngày càng cao. Có trên 90% gia đình có phương tiện nghe nhìn, trên 70% số hộ có xe máy, trên 60% số hộ có máy đàm thoại. Có 9/19 thôn xây dựng được nhà văn hóa là chỗ để nhân dân hội họp, giao lưu văn hóa, văn nghệ. Do đó việc phát triển văn hóa nó trở thành nhu cầu của nhân dân mà đặc biệt Hải Lựu khôi phục lại lễ hội “Chọi trâu” là nét đẹp văn hóa truyền thống nó hoàn toàn phù hợp với tâm tư nguyện vọng của nhân dân và hợp với xu thế thời đại. Với sự nỗ lực, cố gắng và tinh thần năng động sáng tạo Hải Lựu đã đạt được những thành tựu đáng kể, góp phần quan trọng làm thay đổi bộ mặt quê hương Hải Lựu ngày nay, tạo ra tiền đề vững chắc để đưa Hải Lựu tiến bước vững chắc vào thế kỷ XXI.CHƯƠNG IILÀNG BẠCH LƯU HẠ VỚI LỄ HỘI CHỌI TRÂUI. Nguồn gốc và lịch sử lễ hội chọi trâu xã Hải Lựu.Theo nhiều thư tịch cổ và các công trình nghiên cứu, sưu tầm của nhiều nhà khoa học nổi tiếng trong nước, cùng với sự truyền lại của nhân dân từ đời này sang đời khác, của các cụ cao tuổi ở Bạch Lưu, Hải Lựu và các xã lân cận thì vào cuối thế kỷ thứ II trước công nguyên, nhà Hán tấn công nước Nam Việt của Triệu Đề, triều đình nhà Triệu tan rã lúc bấy giờ thừa tướng Lữ Gia, một tướng tài của triều đình đã rút khỏi kinh đô Phiên Ngung (thuộc Quảng Đông – Trung Quốc ngày nay). Về đóng ở núi Long Động - Lập Thạch, chống lại quân Hán do Lộ Bác Đức chỉ huy hơn 10 năm (từ 111- 98 TCN), suốt thời gian đó Ông cùng các thổ hào và nhân dân đánh theo quân nhà Hán thất điên bát đảo.Ông được lạc tướng Hồng Bảo, cháu 4 đời của Hùng Duệ Vương gả cả hai người con gái làm vợ. Sau khi ông mất được dân làng tôn làm thành hoàng làng thờ ở đình Bạch lưu hạ, quanh vùng có đến 20 đền thờ ông.Đến đời vua Lê Thánh Tông phong cho Lữ Gia làm “Áp quốc bảo thiên chiêu, ứng chí dũng Đại vương”.Mỗi khi thắng trận ông cho mổ trâu khao quân sĩ và dân làng để ăn mừng chiến thắng và ông mở ra trò “Đấu ngưu” để mua vui cho dân làng cùng quân sĩ, từ đó dần dần trở thành lễ hội “Đấu ngưu” hay còn gọi là “chọi trâu” được ra đời từ đó. Và lễ hội chọi trâu được kéo dài liên tục suốt  từ năm 111 TCN đến năm 1947 tạm dừng với nhiều lý do khác nhau.Theo truyền thuyết dân gian để lại, vào một buổi sáng sớm trời mờ sương, ở đầu làng người ta thấy có 2 con trâu trắng chọi nhau, không phân thắng bại, sau đó cả 2 con đều nhảy xuống sông rồi biến mất. Nơi diễn ra 2 con trâu trắng chọi nhau gọi là Bến Ảnh và đặt tên làng là Bạch Ngưu nghĩa là trâu trắng. Bến Ảnh hiện nay vẫn còn di chỉ, tên làng vì kiêng húy của thần nên gọi chệch đi là Bạch Lưu. Bạch Lưu theo nghĩa hán thì chữ lưu biểu thị sự tốt đẹp, lâu bền vì trong chữ lưu có chữ “Ngọc”. Bạch Lưu có nghĩa là viên ngọc lưu ly trắng. Có lẽ truyền thuyết ấy cũng làm minh chứng cho làng Bạch Lưu hạ có nguồn gốc lịch sử của lễ hội “chọi trâu”.II. Phương thức tổ chức lễ hội chọi trâu.Lễ hội “Chọi trâu” được tổ chức hàng năm vào ngày 17 tháng giêng âm lịch, tổng số trâu đưa vào chọi là 16 con, tổ chức thành 2 đợt: Đợt 1, tổ chức chọi vào ngày 28 tháng chạp năm trước với số trâu là 10 con; đợt 2 tổ chức chọi vào ngày 17 tháng giêng năm sau là ngày chính hội với số trâu là 6 con.Địa điểm làm sân bãi chọi trâu tại đình Kiêng ở cuối làng, là bãi đất ruộng bằng phẳng khoảng 6 - 7 sào diện tích Bắc Bộ. Diện tích này ngày thường giao cho ông Từ ( tức người quản lý trông coi đình) sử dụng cấy lúa và đây cũng là nơi để hàng năm làng làm lễ hạ điền, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.Chuẩn bị đến ngày lễ chọi, lệ làng quy định mỗi nhân đinh phải đóng 10 cọc gỗ hoặc tre (gọi là cọc thạc) dài khoảng 4m, đường kính 4-5cm. Cọc chôn sâu 40-50cm khoảng cách vừa phải liên tiếp giữa các cọc với nhau được buộc 2 hàng sáo trên và dưới, phía ngoài có cọc chống để rào được vững chắc. Chu vi của hàng rào được trừ ra 2 lối vào và ra gọi là cửa Ngâu. Nhân dân xem chọi trâu đứng vòng quanh hàng rào chắn. Mãi về sau khoảng vào năm 1943-1944 hàng rào được xây dựng bằng gạch, vữa vôi, cát, mật mía và giấy bản. Do biến cố về thời gian, diện tích này đến nay không còn.Phần “Lễ” và phần “Hội” trong lễ hội “Chọi trâu” thường được tiến hành đan xen nhau và trải dài từ tháng 8 âm lịch năm trước đến tháng giêng năm sau.Trước tiên là lễ chỉnh trâu. Người nuôi trâu phải sắm sửa lễ vật gồm: 01 ván xôi, 01 con gà trống thiến, trầu cau, rượu nước để cùng với 04 bàn các cụ đưa lễ vật và trâu ra trình chợ để làm lễ trình Đức thánh, từ đây trở đi trâu được gọi là “Ông cầu” hay gọi là “Trâu Cà Thờ”.Đến trước ngày chọi trâu, làng tổ chức rước kiệu từ đình trên xuống đình Kiêng. Người nuôi trâu phải dắt trâu ra đình trên làm lễ thánh. Khi làm lễ, người dắt trâu phải dùng ngoặc móc vào vòng để nâng mũi trâu lên, hạ mũi trâu xuống 4 lần (4 lễ). Sau đó đưa trâu về nhà cho ăn bánh, thịt, rượu … rồi mới đưa ra đình Kiêng để chuẩn bị vào sới chọi.
Nhắn tin cho tác giả
Nguyễn Ngọc Phương @ 16:19 03/02/2010
Số lượt xem: 1535
Số lượt thích: 0 người
 
Gửi ý kiến